De startmotor: van dubbel naar driedubbel duurzaam

Nicolaas Veltman 28-05-2021
102 keer bekeken 0 reacties

Wil je graag schrijven over een onderwerp met betrekking tot de energietransitie? Heb je interessante inzichten of een bepaalde visie die je graag met andere gebruikers wilt delen? Pak dan zeker je digitale pen en voeg je blog op deze pagina toe! Of wil je eerst nog sparren over het onderwerp? Dat kan ook. Laat het ons weten via het contactfomulier.

Terug naar community

“Dit kunnen we goed uitvoeren, als we het gestructureerd aanpakken en alle randvoorwaarden verbeteren. (…) Maar vooral als we ons realiseren dat de grootste uitdaging van deze transformatie geen technische, financiële of bestuurlijke opgave is, maar een sociale. Dit gaat over mensen.”

Blog over energietransitie, opbouwwerkers 2.0 en stedelijke vernieuwing 3.0

Opbouwwerkers 2.0.

Voor mij is dit het meest betekenisvolle citaat uit het Klimaatakkoord (2019, p.15). Zo maakte ik op weg naar de startbijeenkomst van het Experimentenprogramma Verduurzaming van Kwetsbare wijken (2019-2021) kennis met #Sylvain Vleeming, leefbaarheidsconsulent bij de Tilburgse woningcorporatie Tiwos. Hij vertelde mij dat zijn werk vooral bestaat uit het voeren van zogeheten “achter-de-voordeur-gesprekken”. Wanneer Tiwos aan de slag gaat met verduurzaming is er niet alleen oog voor de te renoveren woning, maar ook voor de veerkracht van de mensen die er in wonen. In nauwe afstemming met buurtbeheerder #Rebbeca Loos gaat hij bij alle betrokken huurders langs. Het doel van zo’n huisbezoek is dan tweeledig. Enerzijds voldoende steun ophalen voor de beoogde renovatieplannen en om een actuele woningscan uit te voeren. Anderzijds om de bewoners beter te leren kennen en te zien hoe het op persoonlijk vlak gaat. Mochten zich op dat laatstgenoemde terrein kwetsbaarheden voordoen dan worden die meteen opgepakt in samenwerking met sociaal werkers van ContourdeTwern en het Instituut voor Maatschappelijk Werk. En geloof me, hij laat pas los als iets ook echt in gang is gezet. Zijn motto? Dubbel Duurzaam: duurzame bewoners in een duurzame woning. Voor mij is hij daarmee het toonbeeld van een moderne Opbouwwerker 2.0. Want niet alleen richt hij zich op het verbeteren van de woon- en leefomstandigheden van buurtbewoners. En passant organiseert hij in sociaal kwetsbare wijken groot draagvlak voor de energietransitie. Sylvain is namelijk pas tevreden bij 100% instemming voor het duurzame renovatievoorstel (het wettelijke vereiste minimum ligt op 70%).

De startmotor

De directe aanleiding voor onze ontmoeting was het Tiwos-voornemen (tot de jaren ‘90 overigens het Gemeentelijke Woningbedrijf) om ook het zogeheten “gespikkeld bezit” in de Abdijbuurt een renovatieaanbod te doen. Naast 208 portiekwoningen zijn er van de 78 rijwoningen in deze buurt namelijk 8 verkocht in het verleden. Dit vanuit het stedelijke vernieuwingsideaal om te komen tot gemengde wijken. Als eerste kopers van deze relatief goedkope rijwoningen beschikken voormalige huurders echter ook over een relatief bescheiden inkomen. De dagelijkse transitiepraktijk wees derhalve uit dat het overgrote deel van deze groep “sociale kopers” het duurzame renovatieaanbod van hun ex-huurbaas wel willen hebben, maar niet kunnen betalen.

Het verzoek aan de gemeente om dit maatschappelijk vraagstuk samen aan te vliegen, vanuit het perspectief een inclusieve energietransitie, kwam op het juiste moment. Het is in Tilburg al langer gebruik dat de gemeente de (klimaatadaptieve) herinrichting van de openbare ruimte voor haar rekening neemt als een corporatie wijkgericht aan de slag gaat met grootonderhoud. Door nu alle woningen, ongeacht het eigendom, te renoveren ontstaat Driedubbele Duurzaamheid. Ofwel: duurzame bewoners, in een duurzame woning én een duurzame buurt. Een ideale invulling van de corporatieve startmotor onder gemeentelijke regie zoals beoogd in het Klimaatakkoord. Ook sluit het aan op het pleidooi voor een derde golf van stadsvernieuwing door #Anke van Hal, #Mattijs Uyterlinde en #Maurice Coen. Respectievelijk hoogleraar aan Nyenrode Business University, senior onderzoeker bij Platform31 en veranderkundige. Na een warme introductie door Sylvain en Rebecca konden social designers #Cindy van den Bremen, #Eline van der Meer en ik het gesprek aan met de betrokken woningeigenaren. Uiteindelijk deed 75% van hen mee met de collectieve dak- en gevelrenovatie.

Moraal

Moraal van dit blogverhaal? Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) publiceert jaarlijks wat het effect is van klimaatbeleid en of de doelen daarvan gehaald worden. Volgens de onderzoekers moeten onze inspanningen in het resterende deel van dit decennium verdubbelen om 49% CO2-reductie te halen. Dus toen senior PBL-onderzoeker #Frans Schilder mij vroeg om een werkbezoek te organiseren, wilde ik persé naar ’t Abijtje. De door Tiwos tot ontmoetingsplek omgebouwde garagebox in de Abdijbuurt. Als inleiding sprak corporatiedirecteur #René Scherpenisse over de drie kernwaarden van zijn organisatie en herkende ik meteen Sylvain en de zijnen: sociaal, gedreven en dichtbij. Bovendien beseft deze bestuurder dat niet de huur maar de energierekening de betaalbaarheid van wonen gaat bepalen. Ook bleek hij begin jaren-80 als opbouwwerker te zijn opgeleid. Dus wanneer werkvloer en topbestuurders uit hetzelfde hout gesneden zijn, kan er meer dan dat we (ons) realiseren. Laten we deze startmotoren van de duurzame wijkaanpak daarom koesteren. Bijvoorbeeld door hun corporatieve huishoudboekje op orde te brengen via een slimme, resultaatgerichte, afschaffing van de verhuurdersheffing. Dit met het oog op de, binnen de gebouwde omgeving, zo dringend gewenste opschaling en versnelling.

Meer weten?

Bekijk de P31-video over de verduurzaming van de Abdijbuurt. Of download het artikel over Het gezicht in de Tilburgse wijken, het P31-artikel over Dubbel Duurzame Oplossingen in de Abdijbuurt, het PAW-artikel over De derde succesfactor, de Klimaat- en Energieverkenning 2020 en/of het BZK-rapport Opgaven en middelen corporatiesector in balans.

Afbeeldingen

0  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.
 
Een momentje...

Over Energiewerkplaats Brabant

De Energiewerkplaats is een platform voor professionals betrokken bij de energietransitie in Noord-Brabant. Niet alleen op provinciaal niveau, maar ook op regionaal en lokaal niveau. Een platform om samen te werken, elkaar te vinden en van elkaar te leren.

 

 

 
Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.