Sociale Innovatie

Wil je meer weten over hoe inwoners betrokken kunnen worden bij de energietransitie? Op deze pagina lees je hoe de provincie Noord-Brabant samen met gemeenten werkt aan een buurtaanpak voor duurzame energie. Ontdek achtergrondinformatie, lees over kansen en uitdagingen, en vind contactpersonen voor je vragen.

Wat is een buurtaanpak duurzame energie?

In 2050 moet alle energie in Nederland hernieuwbaar zijn. Om dat doel te bereiken, moeten alle woningen afscheid nemen van aardgas en overstappen op een andere manier van verwarmen. Dat is geen makkelijk proces, zowel voor inwoners, gemeenten als wijken. Want welk alternatief kies je dan en hoe zorg je ervoor dat die keuze voor iedereen haalbaar en betaalbaar blijft? Als individuele inwoner, maar ook voor het collectief. De energietransitie is geen eenvoudig technisch vraagstuk. Iedere woning is anders, iedere bewoner staat op een ander punt in het verduurzamen van zijn of haar huis en iedereen heeft andere zorgen, vragen en mogelijkheden. Toch moeten al deze inwoners uiteindelijk toewerken naar een gezamenlijke keuze voor de toekomst van hun buurt, wat de opgave complex maakt.

Van systeemkeuze naar leefwereld

Wat betekent bijvoorbeeld de aanleg van een warmtenet voor bewoners die al volledig zijn overgestapt op elektriciteit? Wordt deelname dan verplicht? En wat betekent het voor de betaalbaarheid als een deel van de buurt niet wil aansluiten? Dergelijke keuzes gaan veel verder dan techniek of beleid. Ze raken de leefwereld van mensen: hun huis, hun comfort, hun portemonnee en hun vertrouwen in overheid en marktpartijen.

Inwoners bevinden zich bovendien in verschillende stadia van het verduurzamen van hun woning en hebben uiteenlopende behoeften en mogelijkheden. De grootste uitdaging is dan ook niet alleen wát er moet gebeuren, maar hóe dit gebeurt. De energietransitie slaagt alleen als inwoners daadwerkelijk kunnen meedoen en zich gehoord en meegenomen voelen. Gemeenten hebben hierin een duidelijke regierol vanuit het Klimaatakkoord en nieuwe wetgeving, maar die kan alleen slagen als bewoners actief worden betrokken.

Lessen uit SIE2

In het project SIE2 heeft de provincie Noord-Brabant samen met 10 Brabantse gemeenten onderzocht hoe dit soort vraagstukken in de praktijk vorm kunnen krijgen. Het blijkt een complexe opgave, waarin er niet één oplossing is, maar soms wel tientallen. Welke zijn dat dan en hoe betrek je hier de inwoner goed in? De ervaringen uit SIE2 laten zien dat goed luisteren naar bewoners, duidelijke informatie en het gezamenlijk afwegen van keuzes cruciaal zijn om de energietransitie in buurten succesvol te maken.

Contactpersonen